>>Ana Sayfa

ÖĞRENME STİLLERİ

(Hazırlık notları)


Öğrenmek ve öğretmek için bir çok yol vardır. Herkes öğrenebilir ama herkes aynı şekilde öğrenmez. Bütün çocuklara uyan bir öğrenme stili yoktur. Herkesin en iyi öğrendiği yolu bulup o yolu açmalı ve orada ilerlemeyi kolaylaştırmalı.


Bir öğrencinin öğrenme stilini belirleyerek gerekli düzenlemeleri yapmak öğrenci başarısını arttırır.

Carbo, M. 1980. An analysis of the relationships between the modality preferences of kindergarteners and selected reding treatments as they affect the learning of a basic sight-word vocabulary. Ed.d. dissertation. St.John’s University. Bu Üniversitede yapılan tezlerin çoğu bu konuda.

Gerekli düzenlemelerin başında her öğrenme stiline uygun öğretim malzemesi ve öğretim stratejisi hazırlamak gelir.

Her öğrencinin en iyi öğrendiği yol, onun öğrenme stilidir. Bir öğrencinin algılamasını, çevredeki diğer insanlarla ilişkilerini ve öğrenme çevresindeki davranışlarına etki eden bilişsel, duyuşsal ve fizyolojik yapısı, onun öğrenme stilini belirler.


Öğretimin bireyselleştirilmesinin en sağlam yollarından biri.


İyi veya kötü öğrenme stili yoktur. Önemli olan her öğrenciye en uygun şekilde öğreneceği stille öğretmektir.


Schroeder, Charles C. 1996. New Students--New Learning Styles. (http://www.virtualschool.edu/mon/Academia/KierseyLearningStyles.html) günümüzde kampüslerdeki öğrenme stillerinin değiştiğini iddia ediyor.


Birkey, Richard C., and Joseph J. Rodman. 1995. Adult Learning Styles and Preference for Technology Programs.

http://www2.nu.edu/nuri/llconf/conf1995/birkey.html :National University Research Institute. İnsanların farklı öğrenme ve farklı bilgi işleme sistemlerine sahip olduğunu, dolayısıyla farklı öğrenme stillerine sahip olduğunu belirtiyor. Öğretmen, karşısındaki öğrencilerin farklı öğrenme stillerine sahip olduğunu bilecek, hatta hangi öğrencinin hangi stille daha iyi öğrendiğini bilecek ve ona göre ders sunumu yapacak.


Herkesin farklı düşünme ve öğrenme biçimi vardır. Bunu öğrenmek için öğrenme olgusundaki işlemlere bakmak gerekir: cognition (bilgi kazanma), kavramsallaştırma (bilgi işleme), motivasyon, karar verme stili, değerleri ve duygusal tercihleri...


Öğrenme stili olarak görülmeyen ama öğreticilerin hemen dikkat edecekleri bazı hususlar vardır.


İnsanlar genellikle dört yoldan bilgi edinirler:

1. Görsel: Görerek ve okuyarak öğrenmeyi tercih edenler. Kendi kendine okuyarak öğrenirler, renkli temsil, grafik ve haritaları tercih ederler;

2. İşitsel: İşiterek, dinleyerek ve tartışarak öğrenmeyi tercih ederler;

3. Kinestetik: Bazılarının aklında hareket enerjisi daha iyi kalır. Bunlar öğrenecekleri şeylerle fiziksel temas kurarak, yaparak öğrenirler; Tactil, kişinin el ile duyumsamasına dayanır. Kinestetik gezme, pandomim, dramatize etme vs yi kapsar.

4. Sosyal: Bazı öğrenciler de başkalarıyla sosyal etkileşim (interaksiyon) halinde daha iyi öğrenir

Öğrencilerin bu dört tip öğrenmeden hangisine yatkın olduğu (bilgi alma ve işleme yönünden) tespit edilirse, ona göre öğretim materyali hazırlanabilir.

Bu öğrenme tipleriyle ilgili olarak (Learning styles) başlıklı http://www.westga.edu/~jdbutler/ClassNotes/learnstyles.html internet sayfasından alınan ayrıntılar:


Görsel öğreniciler (gördüğüne inananlar - The Seeing-is-Believing Student):

Doğal olduğu yerler
İyi giyinir
Ayrıntıları ve renkleri hatırlar
Okuma, yazma, kanıt okuma (proofreading)
İnsanların yüzünü hatırlama (ama adlarını unutma)
Yazılarda görülen isimleri hatırlama
Zihinsel (görsel) imgeler yaratma

Problem çözme yolları
Talimatları okuma, problemleri listeleme
Düşünceleri düzenlemede grafiksel malzeme hazırlama
Akış kartları kullanma
Kağıt üzerinde grafiksel çalışmaları görme ve akıl gözünde canlandırma

Değerleme ve test etme ihtiyacı
Görsel/yazılı testler
Araştırma raporları
Yazılı raporlar
Grafiksel gösterimler

En iyi öğrenme yolları
Not alma, liste yapma
Öğrenilecek bilgileri okuma
Kitaplar, video filmleri, filmler ve basılı malzemelerle öğrenme
Bir gösteriyi izleme

Okuma/çalışma özellikleri
Eğlenme ve dinlenme için okuma
Uzun süre çalışabilme
Çalışma sırasında sessiz ortam
Hızlı okuma
Kelimelerin sesinden ziyade yazılı şeklini hatırlama

Okuldaki güçlükleri
Ne yapılacağını görmeden hareket etme
Gürültülü ve hareketli bir çevrede çalışma
Ses akort etme
Görsel resim ve malzeme olmadan öğretmeni dinleme
Öğretmenin hoş olmayan görüntüsü ile ilgilenme
Sıkıcı ve süslenmemiş sınıfta çalışma
Konsantrasyonu bozan floresan ışığı altında çalışma




İşitsel öğrenciler. Konuşan, dinleyen öğrenci

Doğal olduğu yerler
Doğaçlama konuşma – ayaküstü düşünme
Karşılaştığı insanların yüzlerini unutma ama adlarını hatırlama
Kelimelerle ve dille çalışma
Hafif sesli ortamlar

Problem çözme yolları
Lehte- aleyhte konuşma
Seçenekler hakkında konuşma
Bir durumda ne yapılacağını o durumu yaşayanlara sorma
Hedefi sözle ifade etme
Sözlü tekrarlama

Değerleme ve test etme ihtiyacı
Yazılıdan ziyade sözlü
Projelerini sözlü olarak sunma
Proje olarak şiir okuma, şarkı söyleme
Ne öğrendiğinin birileri tarafından sorulması

En iyi öğrenme yolları
Yüksek sesle konuşma
Bir öğretmeni dinleme
Küçük ve büyük grup tartışması yapma
Çalışma yerinde fon olarak sözsüz müzik dinleme

Okuma/çalışma özellikleri
Diyalog ve oyunları (piyesleri) okuma
Karşılaştırma için içten ve dıştan seslendirme
Okurken, ne okuduğu hakkında kendi kendine ve başkalarına konuşma
Yeni kelimeleri seslendirmede başarı

Okuldaki güçlükleri
Hızlı okuma; görsel öğrenicilerden daha yavaş okuma
Uzun sürede sessizce okuma
Okuma yönlendirmeli; resimleri umursamama
Okunması ve yazılması gereken zamana bağlı testler isteme
Sessizleştirilmiş ortamda yaşama – konuşmayı beklememe
Anlamlı ayrıntıları görme




Kinestetik öğrenciler. Hareket halinde olanlar


Doğal olduğu yerler
Sports, dance
Adventure, competition, challenge
Running, jumping, leaping, rolling
Action using large motor muscles

Problem çözme yolları
Taking action, then planning based on results
Attacking problems physically
Seeking solutions that involve great physical activity
Preferring to solve problems individually or in small groups
Trial and error/exploration

Değerleme ve test etme ihtiyacı
Performance based
Project oriented
Show or demonstrate what student has learned
Application level -- prefers to show how to do something

En iyi öğrenme yolları
Doing, hands-on approach -- manipulation, simulations, live events
Physical involvement in learning
Field trips to gain knowledge
Small group discussion

Okuma/çalışma özellikleri
Reads primarily for meaning and function, rather than enjoyment
Reads “how-to” books
Reads action-oriented books/plays
Reads books that are brief
Studies for short periods interspersed with moving around
Lays on floor or bed to study

Okuldaki güçlükleri
Having good interpersonal skills Having legible cursive handwriting
Sitting still
Listening to lectures of more than four minutes
Spelling
Recalling what was seen or heard -- remembers everything that was done
Expressing emotions without physical movement
Sticking with any activity for long periods of time




El ile öğrenenler. Duyarlı, hissedici, dokunmacı öğrenenler:


Doğal olduğu yerler
Kişilerarası ilişki becerisi,insanların duygularına katılma
Sözel olmayan iletişimi okuma
İnce hareket, grafik, el sanatı, ince yazı, sanat yazısı faaliyeti
Sıcak, soğuk, koku gibi çevre değişmelerini farketme

Problem çözme yolları
“Şayet şöyle olursa bu nasıl hissedilir” diye düşünme
Sorun ve çözümü konusundaki hisleri paylaşmak için insanlarla konuşma
Doğru olduğunu hissederse bir çözümü uygulama
Kendi burnu doğrultusunda gitme

Değerleme ve test etme ihtiyacı
Performs or takes test when he or she is ready or comfortable
Tests best when he or she can be subjective -- essay questions
Open book, low pressure
Could be “test phobic” if environment is not secure

En iyi öğrenme yolları
Öğretmeni sevme ve sayma
Hoş, konforlu ve güvenli bir sınıf ve çevre iklimine sahip olma
Eline aldığı şeylerle çalışmayı sevme
Kendi hızı ile ilerleme
Sınıfta aldığı notları evde yeniden yazma

Okuma/çalışma özellikleri
Zevkle okuma ve ondan duygulanma
İstediği şeyleri okuma ve okuyacağı şeyleri seçmeyi sevme
Tarihi ve romantik roman ve hayat hikayelerini tercih etme
Hoş ortamlarda daha iyi çalışma

Okuldaki güçlükleri
Duygularının incindiğini öğrenme
Öğretmenin yönlendirmesi ve onayı olmadan başarma
Sıcak bir şekilde döşenmemiş sınıfta çalışma
Kendisini sevmeyen insanlarla çalışma
Kişilerarası ilişkileri zayıf bir öğretmenin sınıfında olma
Eşyalara dokunma, hissetme, değiştirme ihtiyacı




Bir öğrencinin bu tiplerden hangisine girdiğine karar vermek için basit gözlemler yapmalıdır: Öğrenci gün boyu şarkı söyleyerek dolaşıyor ise işitsel, öğrenci öğrendiği her şey hakkında sizinle konuşmak istiyorsa sosyal, parlak resimli kitaplar ilgisini çekiyorsa görsel,bütün bunların dışında çok hareketli bir çocuk ise kinestetik bir öğrenici olabilir.


Çoklu zeka kuramı

Thomas Armstrong insanlarda belli güçlerin diğerlerinden daha baskın olduğunu belirten bir kitap yazmıştır. Daha gonra Gardner tarafından geliştirilen bir çoklu zeka (multiple intelligence) kuramı çıkmıştır. Bu güçler yedi alan olarak sıralanmıştır:

Müzik,

Sanatsal,

Mantıksal-matematiksel,

Dilsel-sözel,

Bedensel-kinestetik (atletler ve aktörler)

Kişiler arası (interpersonel) (diplomat doğanlar)

Kişilerarası (intrapersonel)(aynı duygu ve mizaçta olanlar)


Bir başka açıdan anlama biçimlerine göre insanlar ikiye ayrılabilir:

* Bütüncül (global) öğreniciler - resmin genelini görür, ayrıntılarına pek dikkat etmez.

Bütüncül güçler: resmin tamamını görme, ilişkileri arama, grup çalışması içinde işbirliği, satırlar arasını okuma (genel anlamı yakalama), bir çok seçenekleri görme, dürüstlük duygusu, aynı anda birkaç iş yapma, beden dilini okuma, başkalarının işe karışmasını isteme...

Bütüncül öğrenenler, başkalarının duygularına duyarlıdırlar, esnektirler, akıntı ile giderler, tartışma ve başkalarıyla birlikte çalışma ile öğrenirler, güdülenme ve destek ararlar, bütün eleştirilere açıktırlar, bireysel yarışmadan kaçınırlar, çatışmadan kaçınırlar, işlem adımlarını ve ayrıntıları atlayabilirler.

Kendilerini analitik olarak açıklamaktan, yaptığı şeyin anlamını bilmemekten, nereye gittiğini bilmeden adım adım gitmekten, öğrendiklerini birbirine bağlayamamaktan, çabalarının karşılığını görememekten, başkalarının duygularına duyarlı olmayanlardan hoşlanmazlar.


* Analizci (analytical) öğreniciler - ayrıntıya yönelmişlerdir ve çok özel ayrıntılara bile dikkat ederler.

ayrıntılar, odaklanma, örgütleme, özellikleri hatırlama, doğrudan cevaplar, tutarlılık, adalet duygusu, tarafsızlık, bireysel yarışma, bir zamanda bir iş yapma..

Analitik stilde öğrenenler: her şeyi adım-adım şekilde sıraya koyma, ayrıntılara dikkat etme, ne beklediğini bilme, duygularına hakim olma, bir zamanda bir iş, nadiren duygusal olma, girişken, mantıklı, kendini motive eden, bazen ana fikri kaçıran kişilerdir. Bir şey yapmanın amacını anlamamadan, nasıl değerlendirildiğini bilememeden, işlem basamaklarını bilmeden genel olarak bir şeyi dinlemekten, genel şeylerle uğraşmadan, öğrendiği her şeyde kişisel bir anlam bulmadan, yeni bir şeye başlamadan eskisini bitirememekten rahatsız olurlar.




Öğrenme stilleri


ABD’de birbirinden bağımsız üç öğretim stili modellemesi yapıldı:

Geliştiren
Teorisi
Öğretimsel önemi

Anthony Gregoric, Katherine Butler

Çevre ilişkileri modeli (The Mediation Abilities Model)
Somut sıralı, soyut sıralı, somut rasgele ve soyut rasgele düşünme ve ilişki kanallarını kullanma
Her öğrencinin öğrenme stilini bilme ve buna sınıfta yer verme

Rita Dunn, Kenneth Dunn, Marie Corbo

Öğrenme stili modeli
Bilişsel stiller ve beyin biçimi. 21 stil içine yerleştiriyor
Her öğrencinin stilini öğrenmek ve faaliyetleri buna göre düzenleme

Bernice McCarthy

4 MAT sistem
Beynin güçlü tarafları ve bilişsel sisteme dayalı. Algı ve düzenleme (ordering) tipine göre hayalci (imaginative), analitik, sağ duyulu (common sense) ve dinamik öğreniciler
Sınıfta her öğrenme tipine uygun öğrencilere hitap edebilecek bir ders yapılmalı


Bütün öğrenme stilleri öğretimin bireyselleştirilmesi, büyük gruplarla eğitimden ziyade en azından küçük gruplarla eğitilmesini vurguluyor.


Dunn, Rita; J.S.Beudury, A.Klavas*Öğrenme stilleriyle ilgili araştırmaların taranması (çev. C.Babadoğan) *Arşiv.


Beyin yarı küreleri ile öğrenme arasında ilişkiler, çok araştırılmış bir konudur. Sol yarı küresi güçlü olanlar analitik, tümevarım, küçük adımlarla öğrenme ağırlıklı; sağ bölümü gelişmiş olanlar da genel, tümdengelimci, kavramdan anlam çıkarak kişilerdir.


Myers-Briggs Inventory Test üzerine kurulu araştırmalar dört öğrenme kategorisi üzerine kuruludur: thinker, feeler, intuitor ve sensor.


Gregoric öğrenme stili iki temel üzerine kuruludur: 1. Bilginin nasıl alındığı (algılama) ve bilginin nasıl işlendiği (processing, ordering). Bunlar da kendi aralarında iki kaliteye ayrılır.

Algı (perception) somut veya soyut olabilir. Somut algılayıcı beş duyu organına dayanır. Burada ve hemen olanla ilgilenir (gördüğüme inanırım). Bunlara, "sol beyinli kişiler" de denir. Soyut algılayıcı sezgiye, zekaya ve hayal gücüne dayalı algılama. Görünüşün arkasındakine bakar. (hiç bir şey göründüğü gibi değildir) "sağ beyinli kişiler".

Bilgi işleme (ordering) açısından da sıralı ve rasgele işleme vardır. Sıralı (sequential) işleme, düşünceyi adım adım ilerletme, mantıksal sıra içinde işlem yapma. Rasgele (random) bilgi işlemede işlem sırası önemli değildir. Hangisi önemli ise o öne alınır.

Algılama ve bilgi işlemedeki ikililer bir araya geldiğinde dört öğrenme stili ortaya çıkar:

Somut sıralı

Soyut sıralı

Somut rasgele

Soyut rasgele


Somut sıralı öğrenme stiliyle öğrenenler:

fikirleri uygulamaya koymayı severler, olaylar üzerine yoğunlaşırlar, belli zaman dilimleri içinde sistematik (adım adım) çalışır, soyut fikirlerden somut ürünler çıkarırlar. Ayrıntıya dikkat eder, çalışırken belli metodları vardır.

Grup içinde çalışmayı sevmezler, özel konularda tartışmaya katılmayı sevmezler, doğru veya yanlış cevabı olmayan konulardaki soruları da sevmezler. "İhtiyacım olan olgular nelerdir?", "Nasıl yapabilirim?", neye benzemeli, ne zaman olacak gibi sorularla uğraşırlar.

Soyut sıralı öğrenme stiliyle öğrenenler:

Altta yatan prensipleri arar, fikirleri analiz eder, araştırır ve mantıklı sıraya koyar. Kesin, iyi araştırılmış bilgileri, mantıklı akıl yürütmeyi, yapmaktan ziyade gözleyerek öğrenmeyi tercih ederler. Bir konu ile uzun uzadıya uğraşmayı, bir şeyi tekrar tekrar yapmayı sevmezler. Diplomatik olmaları uzun zaman alır. Bir sohbeti sürdürmeleri de zordur. "Bunun doğru olduğunu nasıl bilebilirim?", "Bütün olabilirlikleri nasıl değerlendirebilirim?" gibi konularla uğraşılır.

Soyut rasgele öğrenme stiliyle öğrenenler:

Başkalarını samimiyetle dinler, onların duygularını anlamaya çalışırlar. Başkalarının duygusal ihtiyaçlarını tanır, gruba uyarlar. Öğrenmeyi bireyselleştirir, geniş, genel ilkelere odaklanırlar. Herkesle dostça ilişkiler kurmayı severler. Kafaları ile değil kalpleriyle karar verirler. Duygularını açıklamaları ve haklı göstermeleri zordur. Kesin ayrıntı vermeleri ve olumlu bile olsa eleştiri almaları kolay değildir. Bir anda bir şeye odaklanmaları güçtür.

Somut rasgele öğrenme stiliyle öğrenenler:

Birçok seçenek ve çözüm yolu gördüklerinde hızlı düşünür, farklı yollar bulurlar. Problem çözmede içgörü ve içgüdüleri kullanırlar. Sınırlamaları,biçimsel raporları, kalıp yolları, bir şeyi tekrar yapmayı, ayrıntılı kayıtlar tutmayı, nasıl cevap verileceğini göstermeyi sevmezler.

Kathleen Butler, Gregorik öğrenme modelini geliştirmiştir.



Kolb öğrenme stilleri teorisi


Aşkar, Petek; B.Akkoyunlu*Kolb Öğrenme Stili Envanteri*Eğitim ve Bilim. 87,1993. 37-47.

Hartman, Virginia F. 1995. Teaching and learning style preferences: Transitions through technology. VCCA Journal 9, no. 2 Summer: 18-20.

http://www.so.cc.va.us/vcca/hart1.htm

Litzinger, Mary Ellen, and Bonnie Osif. 1993. Accommodating diverse learning styles: Designing instruction for electronic information sources. In What is Good

Instruction Now? Library Instruction for the 90s. ed. Linda Shirato. Ann Arbor, MI: Pierian Press.


Öğrenme stilleri bir döngü halindedir ve herkes bu döngünün bir yerindedir. Öğrenmeyi etkileyen alanlar:

Somut yaşantı (concrete experience): Hissederek, yeni deneylere girişir.

Yansıtıcı gözlem (reflective observation): İzleyerek (başkalarını ve kendini)

Soyut kavramsallaştırma (abstract conceptualization): Düşünerek. Gözlemleri açıklayacak teoriler geliştirir.

Aktif yaşantı (active experience): Yaparak. Problem çözmede veya karar almada teorileri kullanır.


Herkes bu dört öğrenme biçimini bileşeni bir öğrenme stiline sahiptir. Bu öğrenme stilleri de dört tanedir:

Yerleştiren (accomodator) : Somut yaşantı ve aktif yaşantı öğrenme biçimlerini kapsar. Ana özellikleri planlama yapma, kararları yürütme, yeni deneyimler içinde yer alma. Açık fikirli ve değişmelere kolay uyum sağlar. Yaparak ve hissederek öğrenme.

Özümseyen (assimilator) : Soyut kavramsallaştırma ve yansıtıcı gözlem öğrenme biçimlerini kapsar. Ana özellikleri soyut kavram ve fikirler üzerinde durma, kavramsal modeller yaratma.

Değiştiren (diverger) : Somut yaşantı ve yansıtıcı gözlem öğrenme biçimlerini kapsar. Ana özellikleri düşünme yeteneği, değer ve anlamların farkında olma, ilişkilerin anlamlı organizasyonu. Yargıları güzel fakat eylemi yoktur. Kendi düşünceleri ön plandadır.

Ayrıştıran (converger): Soyut kavramsallaştırma ve aktif yaşantı öğrenme biçimlerini kapsar. Ana özellikleri problem çözme, karar verme, fikirlerin mantıksal analizi, sistematik planlama. Yaparak öğrenme önemlidir.


Özümseme ve yerleştirme Piaget’nin zeka kuramında, ayrıştırma ve değiştirme de Guilford’un zeka yapısı modelinde bulunmaktadır.

Kişilerin hangi öğrenme stilinde olduğunu öğrenmek için Kolb 1985’te bir envanter geliştirmeiştir. 12 maddelik bir envanter.

Her öğrenme stiline uygun meslekler vardır.

Babadoğan, Cem*Öğretim Stili Odaklı Ders Tasarımı Geliştirme (http://www.meb-yayimlar.gov.tr/147/babadogan.htm) *Millî Eğitim. 147,2000. (babadoğan.txt). AKÜ

Beynin her yarısının bilgiyi farklı işlediği bulguları üzerine Kolb dört çeyreğe bölünmüş beyin modeli üzerinde fikir geliştirmeye başladı.

Sol üst kısım mantıksal, olgusal, eleştirel, teknik, nicel ve ayrıştırıcı; sol alt kısım yapısal, ardışık, planlı, organize, ayrıntıcı ve var olan durumu koruyucu; sağ alt kısım ilişkisel, duygusal, tinsel, dokunuma dayalı; sağ üst kısım ise görsel, sezgisel, yenilikçi, imgesel, kavramsal, geleneksel. Aslında beynin tümü kullanılır ama bazı yönleri daha güçlüdür.



David Kolb’un insanın her türlü yeni şeyi ya hissederek (feeling) ya da düşünme yollarından biriyle öğrendiği teorisi üzerine McCarthy tarafından geliştirilen 4 MAT program sistemi, öğrenmeyi bu iki boyutta dört tip olarak belirliyor. Hayalci, dinamik, sağduyulu ve analitik.



Öğrenme stilini nasıl belirleyebiliriz? Guild ve Garger (1986) beş yol öneriyor: 1) Kendini rapor eden envanterler, 2) testler, 3)yapısal mülakatlar, 4) öğrencileri öğrenirken gözleme, 5) öğrenciler tarafından üretilen ürünleri değerlendirme.
Dunn ve Dunn Öğrenme Stili Modeli


“The Dunn and Dunn Learning Style Model of Instruction” (http://www.unc.edu/depts/ncpts/publications/learningstyles.htm)


Öğrencinin değişik uyaranlara verdiği tepkilere dayanıyor. Rita ve Kenneth Dunn’ların öğrenme stili okullarda uygulama yollarını da göstermesi açısından diğerlerinden etkili. Burada öğrenciyi, öğretmeni, öğretim malzemesini, sınıf ortamının düzenlenmesini, materyal ve malzemeyi vs düzenlemek mümkün.

Her bireyin kendine has ve biricik biyolojik ve gelişimsel özellikleri vardır. Bu da kişinin bilgi ve beceri öğrenme yolunu etkiler. Öğrencilerin birbirlerinden farklı olarak öğrendiğini bütün eğitimciler kabul etmektedir. Eğer öğrenme ortamı öğrencinin öğrenme özelliklerine göre düzenlenirse, öğrenmenin kalitesi ve miktarı artmaktadır.


Dunn’ların öğrenme stilleri modeli iki temel üzerine kuruluyor: bilişsel stiller ve beyin bölümlemesi.

Bilişsel stillerde kavram oluşturmada kişinin düşünme biçimi ve alan bağımlılığına bakılıyor. Kişinin düşünme biçimi düşüncesiz (impulsive) uçtan düşünceli (reflective) uca doğru bir uzam içinde yer alır.

Alan bağımlı ve bağımsızlığı da global ve analitik düşünme biçimleriyle ilgilidir. Bunlar da iki zıt kutup oluştururlar. Bir uçta bütüncül düşünmeye sahip olanlar bütünün perçaları arasındaki ilişkilere bakarlar (holistic) ve eşzamanlı (simultaneous) düşünürler. Analizci düşünürler de bilgiyi sırayla ve parça parça alırlar.


Rita Dunn okullarda başarısız öğrencilerin öğrenme tercihlerini (preferences) araştırırken Öğrenme Stili Envanterini (Learning Style Inventory) geliştirdi. Daha sonra da Okuma Stili Envanterini geliştirdi. 3-12 yaşları arasındaki öğrenciler için. 3-4 yaşındaki çocuklar soruları “doğru” veya “yanlış” olarak cevaplandırıyor. 5-12 yaş arasındakiler de Likert tipi ölçekle cevaplandırılır. Kişilerin anket sorularına “derhal” (immediate) tepki vermeleri istenir, düşünmemeli. Hemen o soruyu geçmeli, sonra boş bıraktıklarına geri dönüp gene derhal cevap vermeli. Cevaplandırma 20-30 dakika içinde bitmeli. Anketten elde edilen puan 0-80 arasında yer alır. 60 puandan yukarı olanlar yüksek tercih, 40’tan düşük puanlar da düşük tercihtir. 40-60 arası puanlar bir tercih belirtmiyor. Aynı konuda birbirine benzer sorular çeşitli yerlere dağıtılmış. Ölçümün geçerli olması için aynı konudaki sorolara verilen cevaplar %70’dan fazla tutarlı olması gerek. Bunun altına düşerse, öğretmen bu anlamsızlığı öğrenciyle konuşmalı ve anketi yeniden vermeli. Ayrıca öğretmen öğrencisiyle onun öğrenme stili üzerinde konuşmalı, ayrıntıları öğrenmeli. Anket birkaç kez uygulanıp benzer sonuçlar alınca kesinleşmeli. Anket bilgisayar programları tarafından değerlendiriliyor.


1980’li yıllarda Ortaokul Müdürleri Milli Derneği (National Association of Secondary School Principals, NASSP) tarafından da bir öğrenme stili envanteri geliştirildi. Bu çalışma dört kategoride 23 elemandan oluşuyordu.

1. Bilişsel/bilgi işleme elemanları: uzaysal, analitik, sıralı işleme, hafıza, anında işleme, ince farkları ayırt etme ve sözel-uzaysal.

2. Çalışma tercihleri: hareket, beden duruşu, sebat, ses, öğleden sonra çalışma zamanı, ışıklandırma.

3. Algısal tepkiler: görsel, duygulandırıcı ve işitsel

4. Öğretimsel tercihler: sabah erken çalışma, kuşluk vakti çalışma, sözel risk, ustalıkla yönetme, grup oluşturma ve sıcaklık

Dunn’ların çalışmarına dayalı olarak Keefe & Monk’un “Learning Styles Profile” (1986) uygulaması da var.


Öğrenme stillerinin öğrenilmesi bütün öğrencilerin başarısını arttırdığı gibi, başarısız öğrencilerin başarılarını da arttırır. Ancak bunun için öğretimsel işlemlerin ve öğretim çevresinin bulgulara göre yeniden düzenlenmesi gerekir.


Dunnlarin öğrenme stillerini uygulama ilkeleri:

İnsanların çoğu öğrenebilir.
Öğretimsel çevreler, kaynaklar ve yaklaşımlar farkı öğrenme stillerine göre ayarlanabilir.
Herkesin gücü vardır, ama bu güçler farklı farklıdır.
Herkesin öğretimsel tercihleri vardır ve bunlar ölçülebilir.
Öğrenme stillerine göre yapılan düzenlemelerden sonra öğrenci başarısı artar.
Öğretmenler öğrenme stillerini öğretimleri sırasında kullanabilirler.


Dunn öğrenme stilinin birçok geliştirme sürümleri çıktı. En son 3-12. sınıflar arasında uygulanan 104 soruluk envanter kullanılıyor. Dunnların öğrenme stilinin 21 elemanı vardır. Bunlar şu tabloda görülebilir: Bunlar 5 uyaran (stimuli) grubuna yerleştirilmiştir.

Environmental Stimuli Preferences
Sound Preference

Light Preference

Temperature Preference

Design Preference

Emotional Stimuli Preferences
Motivation Preference

Persistence Preference

Responsibility Preference

Structure Preference

Sociological Stimuli Preferences
Self Preference

Pair Preference

Peers/Team Preference

Adult Preference

Varied Preference

Physiological Stimuli Preferences
Perceptual Preference

Intake Preference

Time Preference

Mobility Preference

Psychological Stimuli Preferences
Global/Analytic Style

Hemisphericity Preferences

Impulsive/Reflective Preferences




Çevre uyaranları:

Ses unsuru: Öğrenirken geri planda ki ses tercihi. Ders çalışırken veya konsantre olmak için sessizlik mi istiyor, müzik veya gürültü mü? Radyo mu televizyon mu başka bir ses kaynağı mı? (sessizlik ↔ ses)

Işık unsuru: Çalırken istenen ışık düzeyi. Çocuk çalışırken yumuşak ışık, loş ortam veya parlak bir ışık mı istiyor? (loşluk ↔ parlak ışık)

Sıcaklık unsuru: Çalışırken veya diğer öğrenme faaliyetleri sırasında nasıl bir sıcaklık istiyor? Oldukça sıcak ortamlardan serin ortamlara kadar farklı tercihler olabilir. (sıcak ↔ soğuk)

Oda düzeni (design) unsuru: Çocuğun öğrenme ortamı veya odasındaki düzen ve mobilya tercihi. Nasıl bir masa veya sandalyede oturmak istiyor, kanape, yatar koltuk, yastıklar, halı vs. (düzgün ↔ dağınık)


Duygusal uyaranlar:

Güdülenme (motivasyon) unsuru: Çocuk okulda kendi ilgileriyle kendi kendine mi güdüleniyor, arkadaşları veya yetişkinler tarafında mı güdülenip pekiştirme veriliyor?

Sebat unsuru: Öğrenirken veya ödev yaparken sebay gösteriyor mu? Bir işi yaparken dikkat aralığı, yatkınlığı, ilgisi nasıl? Bir işi bitirinceye kadar tek iş mi yapıyır yoksa aynı anda birkaç iş mi? (sabırsız ↔ sabırlı)persistent-inpersistent

Sorumluluk unsuru: Kendi dersini öğrenirken ne kadar sorumluluk duyuyor? Küçük bir gözetim, rehberlik veya geri bildirimle çalışabiliyor mu? Yoksa sürekli yetişkinlerin yönlendirmesiyle mi çalışabiliyor? (sorumlu ↔ sorumsuz)

Yapı unsuru: Öğrencinin yapısal öğrenme hakkındaki tercihleri nelerdir? Ne öğreneceği, nasıl öğreneceği ve kendisinden neler beklendiği devamlı kendisine bildirilsin mi, yoksa hedef gösterilsin ve daha sonra kendisine hiç karışılmasın mı istiyor? Özel talimat ve açıklamalar istiyor mu?


Sosyolojik uyaranlar:

Kendiliğindenlik unsuru: Kendi kendine öğrenmeyi mi tercih ediyor yoksa grupla mı? Ne zaman kendi kendine ne zaman bir grubun elemanı olarak? Veya arkadaşları mı yönlendiriyor, tartışma ve etkileşim öğrenmesini kolaylaştırıyor mu?

Çift unsuru: Çocuk bir arkadaşıyla çalışmayı tercih ediyor mu? Gruptan ziyade tek arkadaşı mı istiyor? Bazıları kendi başına veya küçük gruplarla çalışmayı değil bir arkadaşla çalışmayı tercih ederler.

Arkadaş veya ekip unsuru: Bir takımın elemanı olarak mı, yoksa tek başına mı çalışmayı tercih eder? Öğrenci bir grubun elemanı olarak, onlarla tartışıp, karşılıklı etkileşip mi iş yapmak ister, yoksa yalnız başına mı?

Yetişkin unsuru: Bir otorite ile çalışmaya ne tepki gösterir? Bir yetişkin veya öğretmen ile birlikte mi çalışır, yoksa onların rehberliği ve yardımını ret mi eder?

Değişiklik unsuru: Çalışırken bir takım belli yollar ve işlemler mi izler yoksa öğrenirken çeşitli yollar ve işlemler mi tercih eder.


Fizyolojik uyaranlar:

Algısal unsur: Görerek, duyarak veya dokunarak öğrenme tipleri. Öğrenirken görsel materyaller mi (resimler, haritalar, okuma materyalleri), işitsel faaliyetler mi (ses kasetleri, müzik, ders dinleme), el ile (tactual) veya bedenle hareket (kinestetik) mi (not alma, projede çalışma, günlük tutma, maket yapma vs) tercih ediliyor.

Yeme-içme (intake) unsuru: Çocuk, öğrenirken bir şeye, içme veya sakız çiğnemeyi tercih ediyor mu? Soğuk mu içer, yoksa kahve mi? Hafif bir şeyler mi yer yoksa hatur hutur bir şeyler mi?

Zaman unsuru: Günün hangi saatlerinde nasıl bir enerjiye sahip? Sabahları mı, akşamları mı, öğleyin mi, öğleden önce mi, sonra mı daha iyi çalışıyor?

Hareketlilik unsuru: Uzun süre kımılşdamadan oturarak mı çalışır, yoksa gezer, yerini veya beden duruşunu mu değiştirir? Öğrenirken belki de bilinçsiz olarak hareketli mi olur, kımıldamaz mı?


Psikolojik uyaranlar:

Bütüncü-analizci unsuru: Konuyu bir bütün olarak mı, yosa belli bir sıraya göre parça parça mı öğrenir? Bütüncü öğrenciler konuya bir bütün olarak bakar ve sonuçla ilgilenirler. Parçalarla ilgilenmeden önce “büyük resmi” görmek isterler. Analitik öğrenciler ise her defasında bir parça öğrenerek ilerlerler. Her anlamlı parçayı iyice öğrendikten sonra onları “büyük resim” içinde birleştirmeyi denerler.

Beyin yarıküreleri unsuru: Çocuğun beyninin sağ tarafı mı güçlü, yoksa sol tarafı mı? Sol beyinliler analitik ve sıralı öğrenmeye yatkın, sağ beyinliler bütüncü ve anında öğrenmeye yatkındır.

Düşünce biçimi unsuru: Çocuk uzun düşünceli mi yoksa düşüncesiz mi hareket eder? Düşünce temposu nasıl? Sonuç çıkarma ve karar vermede hızlı mı, yoksa karar vermeden önce bütün alternatifleri değerlendirip her mümkün olanağı hesaba katıyor mu?


Envanter uygulanınca ortaya çıkan stillere göre öğretmenler ne yapmalı?


1. Gürültü: Puan 60’tan fazla ise müzik desteği sağlamalı, sohbet ortamları, aktivitesi fazla olan ortamlar sağlamalı. Puan 40’tan düşük ise, halı kaplı kişisel çalışma odası veya köşesi sağlamalı, müzik çalanların kulaklıkla dinlemesi sağlanmalı.

2. Işık: 60+ pencere kenarına oturt, masa lambası kullan, uygun ışık sağla. 40- pencereden uzakta, dolaylı, yumuşak ışık, ışığı bozacak-bölecek bitki veya paravanlar kullan.

Her değişken için uygun önerilerde bulunluyor. (Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. 14-20. (Levent’te)


Birbiriyle etkileşimde bulunan elemanlar:

Güdülenmiş ve sebatlı. Her ikisinde de üst puan alanlar duygusal çatışmalarda deneyimli, görev adamı, başarıdan hoşlanan. Bunların işini yarıda kesmemeli. Başladıkları işi bitirinceye kadar süre vermeli, yoksa hayal kırıklığı oluyor.

Eğer güdüleri yüksek ve sebat puanı düşükse, veya her ikisi de düşükse bunlar başladıkları önemli işi bitirmeden başka bir işe girişmemeleri konusunda disipline edilmelidir. İşi parçalara ayır, onların yapılma zamanlarını belirle ve takip et.

Güdüleri ve sorumluluğu yüksek öğrencilerde, eğer öğretilen şeyi sevmiyorlarsa veya kabul etmiyorlarsa çatışma çıkar. Sorumluluk onu yapmaya zorlarken güdüler yapma der.

Bazı unsurların birlikteliği durumu değerlendiriliyor (Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. 20-25)


Bütün çocuklar 22 değişkenin hepsinden etkilenmezler. Çoğu öğrenci için 6-14 arası değişken önemli. Bazılarına teki göstermeyebilirler, bazılarında tercih veya sevmediğini açıkça belirtir. 40-60 arası puanlar o kişi için o değişkenin önemli olmadığını gösterirken, bazen de örneğin bir faaliyette (matematik) sessizliği ama başka bir faaliyette (tarih) sesi tercih edebildiğini gösterir.


Bazen çalışma zamanı veya ışık-ses, sosyal tercihler vs ortamı tek başına incelenebiliyor.


Araştırmalardan çıkan sonuçlardan bazıları:

Ses ve ışıkta yüksek tercihler var. Çalışırken ağaç, plastik veya çelik sandalya pek aranmıyor. Kendi kendini güdüleme 8. sınıftan sonra artıyor. 9-12. sınıflar arasında arkadaş etkisi alabildiğine artıyor. Ama arkadaşla çalışma en çok 6-8. sınıflarda. Dokunma ve harekete dayalı öğrenme küçük sınıflarda, 5-6. sınıftan itibaren görme ve işitmeye dayalı tercihler artıyor. (Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. 37. (Levent’te)


Yetenekli (gifted) ve yeteneksiz öğrencilerle öğrenme stilleri arasındaki ilişkiler: Cody 1983. Yetenekli öğrenciler sessiz, ılık, sabah erken ve az yönlendirmeli çalışma ortamını seviyorlar. Üstün yetenekli olanlar çalışırken müzik, serin bir ortam, akşam çalışması ve çok az yönlendirme tercih ediyorlar. Çok güdülenmiş ve sağ beyin işlemcili ve bağlantılı (integrated) işlem. Ortalama öğrencile öğleden sonra, sessiz, sakin , sıcak bir ortam, kendilerinden ne istenildiğinin söylenmesini istiyorlar. Sol beyin işlemcili. Hareketten ziyade görsel öğrenme. (Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. 42-43) Gene bu alanda yapılan 8 çalışmanın sonunda (Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. 45-46) yeteneklilerin kendilerini güdüleyen, içten kontrollu, kendinden yönlendirmeli, sebatlı algıları güçlü, görev alan ve yapan, tek başına çalışan (veya diğer zeki çocuklarla), dinlemeden ziyade yapan, tartışmaları seven, ders dinlemeyi ve ezberi sevmeyen kişiler olduğu ortaya çıkıyor. Marcus’un 1978 tarihli araştırmasında da ortalama, ortalama altı ve üstü öğrenci gruplarında öğrenme stili farklılıkları olduğu ortaya çıkıyor.

Öğrencileri, öğrenme stillerine uygun olarak eğitirsek, özellikle yüksek bilişsel yetenekleri olan çocuklarda matematik ve okuma başarılarının arttığı görülmektedir (Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. 58) Ayrıca müzik alanıda yetenekli olanların seçiminde de işitmeye dayalı öğrencilerin tercihi daha doğru sonuçlar vermektedir (Kreitner 1981).


Acaba öğretmenler kendi öğrenme stillerine uygun (aynı stilde mi) öğretiyorlar. Bu konudaki bulgular (sessizlik ve otoriter olma dışında) aynı stilde öğretmediklerini gösteriyor. Öğretmen/öğrenci stili eşlemesi yapılırsa akademik başarı artar mı? Kesin bir bulgu yok.



Bir öğrenme stili envanteri



Index of Learning Styles Questionnaire


Barbara A. Soloman

North Carolina State University

Richard M. Felder

North Carolina State University



Directions


Please provide us with your full name. Your name will be printed on the information that is returned to you.


Full Name :


For each of the 44 questions below select either "a" or "b" to indicate your answer. Please choose only one answer for each question. If both "a" and "b" seem to apply to you, choose the one that applies more frequently. When you are finished selecting answers to each question please select the submit button at the end of the form.


1.I understand something better after I

(a) try it out.

(b) think it through.


2.I would rather be considered

(a) realistic.

(b) innovative.


3.When I think about what I did yesterday, I am most likely to get

(a) a picture.

(b) words.


4.I tend to

(a) understand details of a subject but may be fuzzy about its overall structure.

(b) understand the overall structure but may be fuzzy about details.


5.When I am learning something new, it helps me to

(a) talk about it.

(b) think about it.


6.If I were a teacher, I would rather teach a course

(a) that deals with facts and real life situations.

(b) that deals with ideas and theories.


7.I prefer to get new information in

(a) pictures, diagrams, graphs, or maps.

(b) written directions or verbal information.


8.Once I understand

(a) all the parts, I understand the whole thing.

(b) the whole thing, I see how the parts fit.


9.In a study group working on difficult material, I am more likely to

(a) jump in and contribute ideas.

(b) sit back and listen.


10.I find it easier

(a) to learn facts.

(b) to learn concepts.


11.In a book with lots of pictures and charts, I am likely to

(a) look over the pictures and charts carefully.

(b) focus on the written text.


12.When I solve math problems

(a) I usually work my way to the solutions one step at a time.

(b) I often just see the solutions but then have to struggle to figure out the steps to get to them.


13.In classes I have taken

(a) I have usually gotten to know many of the students.

(b) I have rarely gotten to know many of the students.


14.In reading nonfiction, I prefer

(a) something that teaches me new facts or tells me how to do something.

(b) something that gives me new ideas to think about.


15.I like teachers

(a) who put a lot of diagrams on the board.

(b) who spend a lot of time explaining.


16.When I'm analyzing a story or a novel

(a) I think of the incidents and try to put them together to figure out the themes.

(b) I just know what the themes are when I finish reading and then I have to go back and find the incidents that demonstrate them.


17.When I start a homework problem, I am more likely to

(a) start working on the solution immediately.

(b) try to fully understand the problem first.


18.I prefer the idea of

(a) certainty.

(b) theory.


19.I remember best

(a) what I see.

(b) what I hear.


20.It is more important to me that an instructor

(a) lay out the material in clear sequential steps.

(b) give me an overall picture and relate the material to other subjects.


21.I prefer to study

(a) in a study group.

(b) alone.


22.I am more likely to be considered

(a) careful about the details of my work.

(b) creative about how to do my work.


23.When I get directions to a new place, I prefer

(a) a map.

(b) written instructions.


24.I learn

(a) at a fairly regular pace. If I study hard, I'll "get it."

(b) in fits and starts. I'll be totally confused and then suddenly it all "clicks."


25.I would rather first

(a) try things out.

(b) think about how I'm going to do it.


26.When I am reading for enjoyment, I like writers to

(a) clearly say what they mean.

(b) say things in creative, interesting ways.


27.When I see a diagram or sketch in class, I am most likely to remember

(a) the picture.

(b) what the instructor said about it.


28.When considering a body of information, I am more likely to

(a) focus on details and miss the big picture.

(b) try to understand the big picture before getting into the details.


29.I more easily remember

(a) something I have done.

(b) something I have thought a lot about.


30.When I have to perform a task, I prefer to

(a) master one way of doing it.

(b) come up with new ways of doing it.


31.When someone is showing me data, I prefer

(a) charts or graphs.

(b) text summarizing the results.


32.When writing a paper, I am more likely to

(a) work on (think about or write) the beginning of the paper and progress forward.

(b) work on (think about or write) different parts of the paper and then order them.


33.When I have to work on a group project, I first want to

(a) have "group brainstorming" where everyone contributes ideas.

(b) brainstorm individually and then come together as a group to compare ideas.


34.I consider it higher praise to call someone

(a) sensible.

(b) imaginative.


35.When I meet people at a party, I am more likely to remember

(a) what they looked like.

(b) what they said about themselves.


36.When I am learning a new subject, I prefer to

(a) stay focused on that subject, learning as much about it as I can.

(b) try to make connections between that subject and related subjects.


37.I am more likely to be considered

(a) outgoing.

(b) reserved.


38.I prefer courses that emphasize

(a) concrete material (facts, data).

(b) abstract material (concepts, theories).


39.For entertainment, I would rather

(a) watch television.

(b) read a book.


40.Some teachers start their lectures with an outline of what they will cover. Such outlines are

(a) somewhat helpful to me.

(b) very helpful to me.


41.The idea of doing homework in groups, with one grade for the entire group,

(a) appeals to me.

(b) does not appeal to me.


42.When I am doing long calculations,

(a) I tend to repeat all my steps and check my work carefully.

(b) I find checking my work tiresome and have to force myself to do it.


43.I tend to picture places I have been

(a) easily and fairly accurately.

(b) with difficulty and without much detail.


44.When solving problems in a group, I would be more likely to

(a) think of the steps in the solution process.

(b) think of possible consequences or applications of the solution in a wide range of areas.


When you have completed filling out the above form please click on the Submit button below. Your results will be returned to you. If you are not satisified with your answers above please click on Reset to clear the form.
Öğrenme ile çalışma ortamı (öğretim çevresi) ilişkisi


En az öğrenme stili kadar kişinin en iyi öğrendiği ortamın hazırlanması da öğrenmeyi etkilemektedir. Sese, ışığa, ısıya ve çevredeki insanlara kadar birçok etmen öğrenmeyi etkilemektedir. Tek başına mı, küçük veya büyük grupla mı iyi öğreniyor? Öğretmeni mi yoksa arkadaşı mı tercih ediyor? Yaşıtlarıyla mı yoksa büyüklerle mi iyi öğreniyor? Günün hangi saatine, yoksa gece mi iyi öğreniyor? Hangi dersler günün hangi saatine konmalı? Zamanla bu tercihlerde farklılıklar olabilir. Dunn’ların bunu ölçen bir envanteri var.




Kaynaklar:


Dunn, Rita; K.Dunn, G.E.Price. Learning Style Inventory (LSI). Manual. Lawrence: Price Systems Inc. 1987. (Levent’te)


Kearsley, Greg. Cognitive/Learning Styles. Washington DC: George Washington University. http://gwis2.circ.gwu.edu:80/~kearsley/styles.html


Kramer-Koehler, Pamela, Nancy M. Tooney, and Devendra P. Beke. The Use of learning style innovations to improve retention. In ASEE/IEEE Frontiers in

Education '95: Proceedings. Purdue University. http://fairway.ecn.purdue.edu/asee/fie95/4a2/4a22/4a22.htm


Open Learning Technology Corporation. 1996. Learning Theories. http://www.oltc.edu.au/cp/04.html : Open Learning Technology Corporation.


Winters, Elaine. 1995. Seven Styles of Learning: The Part they Play When Developing Interactivity. http://www.bena.com/ewinters/styles.html


Kaynak: http://www.egitim.aku.edu.tr/ogrenstil.doc

   Konuyla İlgili Olabilecek Bu Siteleri Ziyaret Edebilirsiniz